Fivoriana tsy mbola nisy hatrizay nataon'ireo mpanjono madinika sy vehivavy manerana an'i Madagasikara no namory solontenan'ny vondrom-piarahamonina maherin'ny 170 tamin'ny faramparan'ny volana jolay tao Fort Dauphin, tanàna amorontsiraka.
Ny fivoriana naharitra dimy andro no sehatra fahefatra fanao isan-taona an'ny tambajotra MIHARI ho an'ny faritra an-dranomasina tantanin'i Madagasikara (LMMA) , vokatry ny volana maro niomanan'ny sekretera MIHARI sy ireo fikambanana mpiara-miasa aminy ary ireo vondrom-piarahamonina.
Niorina tamin'ny taona 2012 mba hifanakalozana fianarana sy traikefa manerana an'i Madagasikara izay mitombo ny hetsiky ny vondrom-piarahamonina amin'ny fampivelarana ny hetsika fitantanana ny ranomasina sy ny jono eo an-toerana, misolo tena toerana maherin'ny 150 izao ny MIHARI, izay mandrakotra ny 14% amin'ny fanambanin'ny nosy.
Amin'ny fananganana LMMA, matetika miaraka amin'ny fanohanan'ireo fikambanana mpiara-miombon'antoka , ireo vondrom-piarahamonina ireo dia nandray ny fifehezana ny fitantanana ny harena an-dranomasina eo an-toerana mba hiadiana amin'ny fihenan'ny jono, ny fahasimban'ny toeram-ponenana ary ny fomba fanjonoana manimba. Tao amin'ny sehatra fifanakalozan-kevitra, dia niara-niasa izy ireo mba handaminana ireo olana ireo eo amin'ny sehatry ny politika voalohany.
Olona 500,000 farafahakeliny no mivelona amin’ny fanjonoana eto Madagasikara, saingy tsy manana rafitra mifanaraka amin’izany ny lalàna eto amin’ny firenena amin’izao fotoana izao mba hamantarana ny filan’ny mpanjono madinika sy ara-javakanto, izay ana hetsiny maro amin’izy ireo no miankin-doha amin’ny jono ho an’ny fivelomana sy fidiram-bola.
Nandritra ny folo taona lasa, nihamaro ny vondrom-piarahamonina nanambara ny LMMA tamin'ny fampiasana ny lalàna eo an-toerana ho fomba iray hanarenana ny jono eo an-toerana sy hiarovana ny zavamananaina an-dranomasina tandindomin-doza. Voaporofo fa vahaolana mahomby, azo ampitomboina ary eken'ny fiaraha-monina amin'ireo fanamby atrehin'i Madagasikara izay tokony ho azon'ny rehetra idirana ity fomba fiasa ity, ary mampiseho fampanantenana lehibe ho fomba iray hiarovana ny fandriampahalemana ara-tsakafo, hiatrehana ny fahantrana amorontsiraka, ary hanamafisana ny faharetana amin'ny fiovan'ny toetr'andro.
Na dia eo aza ny fandrosoana sy ny fampanantenana mandrisika, dia mbola tsy mahazo alalana firy ireo vondrom-piarahamonina amorontsiraka eto Madagasikara. Ny fitokana-monina ara-jeografika, ny fahantrana miely patrana, ary ny tsy fahampian'ny safidy ara-toekarena hafa ankoatra ny fanjonoana dia mahatonga ireo vondrom-piarahamonina ireo ho anisan'ny marefo indrindra eto an-tany amin'ny fiantraikan'ny fiovan'ny toetr'andro. Ny fanoloran-tena sahisahy nataon'ny manampahefana eto Madagasikara tato anatin'ny taona vitsivitsy mba hametrahana rafitra ara-dalàna matanjaka kokoa hiarovana ny toeram-panjonoana nentim-paharazana dia mbola tsy nadika ho asa, ary mbola vitsy ny feo na solontena ananan'ireo vondrom-piarahamonina amorontsiraka amin'ny fandraisana fanapahan-kevitra nasionaly.
Nanolotra andiana tolo-kevitra ho an'ireo solontenan'ny governemanta nanatrika ireo mpitarika vondrom-piarahamonina nisolo tena ny LMMA avy amin'ny lafivalon'ny firenena , izay famaranana ny andiana fifampidinihana isam-paritra sy nasionaly niaraka tamin'ireo vondrom-piarahamonina sy ONG manerana ny tambajotra MIHARI, izay nanangona ny feo sy ny vaton'ireo mpanjono maherin'ny 400.
Niantso ny Governemanta Madagasikara ireo hetsiky ny vondrom-piarahamonina mba hanome azy ireo ny zo manokana hanjono amorontsiraka, toy ny matetika mitranga any amin'ireo firenena amorontsiraka hafa, ary natolotra tao amin'ny torolàlana an-tsitrapo an'ny FAO ho an'ny jono madinika . Amin'izao fotoana izao, ireo vondrom-piarahamonina mpanjono madinika eto Madagasikara dia mifaninana amin'ny fihenan'ny jono amin'ny alalan'ny sambo fanjonoana indostrialy manimba, izay maro amin'izy ireo no mampiasa fomba fanao tsy maharitra toy ny fanjonoana an-dranomasina, izay manimba ny tontolo iainana marefo izay ianteheran'ireo mpanjono nentim-paharazana.
Niantso ny hampiharana bebe kokoa ny lalàna mifehy ny fanjonoana eto Madagasikara ihany koa ireo solontenan'ny vondrom-piarahamonina mba hampihenana ny fampiasana fitaovana fanjonoana manimba, miaraka amin'ny fanohanan'ny governemanta mba hanamafisana ny fampiharana ny lalàna eo an-toerana ( dina ) nentim-paharazana amin'ny fitantanana ny harena an-dranomasina. Na dia heverina ho fitaovana mahomby amin'ny fitantanana ny ranomasina eo an-toerana ao anatin'ny LMMA aza, dia sarotra, miadana ary mihoatra ny fahafahan'ny fikambanana maro ao amin'ny vondrom-piarahamonina ny dingana fametrahana dina .
Maneho fahasahiana avy amin’ireo vondrom-piarahamonina mpikambana ao amin’ny MIHARI ireo hetsika ireo, ary efa nampahafantarina tamin’ny fomba ofisialy tamin’ireo mpiara-miombon’antoka amin’ny Governemanta sy ny haino aman-jery nasionaly nandritra ny valan-dresaka ho an’ny mpanao gazety tetsy amin’ny minisiteran’ny Jono sy ny Harena an-dranomasin’Antananarivo, ny herinandro lasa teo.
“Sambany teo amin’ny fiainako no afaka nifandray mivantana tamin’ny manam-pahefana toa ny minisitry ny harena an-dranomasina sy ny jono. Sambany izahay mpanjono madinika eto Madagasikara no afaka mampiray feo sy miresaka momba ny filany amin’ireo mpiara-miombon’antoka samihafa”, hoy i Hermany Emoantra, filohan’ny MIHARI. "Heveriko fa raha raisina ny fanapahan-kevitra, dia mety hahita fiantraikany tsara amin'ny fitantanana maharitra ny harena an-dranomasina isika."
Tao anatin'ny dimy taona niorenan'ny tambajotra, MIHARI dia nitombo haingana ho iray amin'ireo tambajotran'ny fiarahamonim-pirenena lehibe indrindra sy mavitrika indrindra ao Afrika izay miaro ny zon'olombelona fototra ho an'ny vondrom-piarahamonina mpanjono madinika. Ny zava-bita tany amin’ny firenena iray mahantra indrindra eto ambonin’ny tany dia porofon’ny faharetana sy ny fanoloran-tenan’ireo mpikambana ao amin’ny MIHARI.
“Mirehareha amin’ny fanohanana ny tambajotra MIHARI ny Blue Ventures, ary hanaraka akaiky ny vokatra azo amin’ity fikaonan-doha ifotony ity”, hoy i Jean Philippe Palasi, Talen’ny Blue Ventures eto Antananarivo. “Hitohy ny fiaraha-miasa amin’ireo vondrom-piarahamonina mpanjono madinika eto Madagasikara – ary hiara-hiasa amin’ny manam-pahefana, ny foibem-pirenena mpanara-maso ny jono, ny ONG, ny mpamatsy vola, ary ny mpiara-miombon’antoka rehetra – mba hitadiavana vahaolana maharitra hiarovana sy hanatsarana ny fiveloman’izy ireo.
Fantaro bebe kokoa momba ny tambajotra MIHARI , na ampidino ny takelaka fampahalalana amin'ny teny anglisy na frantsay.
Fantaro bebe kokoa momba ny Faritra An-dranomasina Tantanan'ny Eo An-toerana (LMMA)
