Fihaonana manan-danja notanterahina teto Antananarivo tamin’ity herinandro ity no nivondronan’ireo fikambanana ara-pahasalamana sy mpiaro ny tontolo iainana, ireo mpamatsy vola iraisam-pirenena ary ireo minisitry ny Governemanta nifanakalozan-kevitra momba ny vina iombonan’izy ireo amin’ny fampandrosoana maharitra an’i Madagasikara.
Niantso ny hampiharana bebe kokoa ny fomba fiasa mitambatra fantatra amin'ny anarana hoe ' Public-Fahasalaman'ny Mponina-Tontolo Iainana ' (PHE) ny fivoriana, izay mampivondrona ny fanabeazana ara-pahasalamana sy ny serivisy fandrindram-pianakaviana an-tsitrapo miaraka amin'ny fitantanana ny harena voajanahary sy ny hetsika fiarovana ny zavamananaina.
Natao ity fihaonana ity mba hifampizarana ny traikefan'ny PHE eto Madagasikara, sy hanohanana ny fandraisana bebe kokoa an'io fomba mahery vaika iarahan'ny sasany amin'ireo olana ara-tsosialy sy ara-tontolo iainana indrindra eto amin'ny firenena. Nampitombo ny fifampiresahana teo amin’ireo mpisehatra samihafa izany, ary nahatonga ny marimaritra iraisana hananganana tambajotra nasionaly PHE ahafahan’ny fikambanana manohy mizara fianarana sy miara-miasa amin’ny fanatanterahana ny PHE eto Madagasikara.
Ny tambajotra dia hanamora ny fifandraisana sy fiaraha-miasa eo amin'ireo mpisehatra amin'ny fiarovana sy ny fahasalamana, hanangana vavahadin-tserasera vaovao, hanome fanampiana ara-teknika, hifanerasera amin'ireo mpamatsy vola sy mpanao politika, ary hanohana ireo fikambanana hanehoana ny fiantraikan'ny asa mitambatra izay ataon'izy ireo.
Ny PHE dia fomba fijery 'fandreseny' miharihary ho an'ny fikambanana mpiaro ny tontolo iainana sy ara-pahasalamana satria mamaly ny fandrahonana amin'ny tontolo iainana amin'ny fomba rehetra izy, ary manome antoka fa ny sasany amin'ireo vondrom-piarahamonina lavitra indrindra sy tsy voakarakara dia mahazo tolotra ara-pahasalamana tena ilaina.
Nanamarika i Amelia Yeo, mpandrindra ny tetikasa ao amin'ny Marie Stopes Madagascar hoe: “Mahafinaritra ny mieritreritra ny hiara-hiasa amin'ireo fikambanana mpiaro ny tontolo iainana satria ny fampidirana ireo tolotra atolotray amin'ny modely samihafa dia hanampy anay hahatratra ireo olona izay tsy afaka mahazo ireo tolotra ilainy amin'izao fotoana izao, ary ahafahan'izy ireo misafidy momba ny fahasalamany ara-pananahana.”
Ny maodely PHE interdisciplinary dia manatsara ny fahasalaman'ny olombelona sy ny tontolo iainana amin'ny alàlan'ny fanomezana hery ny mpivady hanomana sy hikarakara tsara kokoa ny fianakaviany, hampiasa vola amin'ny fanabeazana ny zanany, hanatsara ny fivelomany, ary handray anjara mavitrika amin'ny fitantanana ny harena voajanahary sy ny fiarovana ny tontolo iainany.
Hoy i Zo Zatovonirina, mpandrindra ny fanentanana ara-tsosialy ao amin'ny Conservation International: “Zava-dehibe ny mitadidy fa ny fitantanana ny harena voajanahary dia mifandray mivantana amin'ny fahasalaman'ny tontolo iainana, izay miantoka ny fahasalamana sy ny fiadanan'ny vondrom-piarahamonina.”
Ny fananganana ity tambazotra nasionaly PHE ity dia tonga amin’ny fotoana hiomanana amin’ny fandrafetana ny laharam-pahamehana amin’ny fampandrosoana maharitra ny governemanta vaovao eto Madagasikara, ary amin’ny famaritan’ny Firenena Mikambana indray ny vina iraisantsika momba ny fampandrosoana eran-tany taorian’ny taona 2015.
"Ity no voalohany nahitako fiaraha-miasa maro be teo amin'ireo fikambanana miasa ho amin'ny vokatra mitovy," hoy ny Dr Voahirana Ramiaramananarisoa avy ao amin'ny Ministeran'ny Fahasalamam-bahoaka.
- Ny fihaonana dia nokarakarain’ny Blue Ventures sy Voahary Salama teo ambany fiahian’ny Praiminisitra hajaina sy ny minisitry ny fahasalamana Dr Roger Kolo ary ny minisitry ny tontolo iainana, ny ekolojia ary ny ala Anthelme Ramparany.
- Minisitera hafa nanatrika izany dia: Minisiteran’ny Mponina, Fiarovana ara-tsosialy ary fampiroboroboana ny vehivavy; Minisiteran’ny Fambolena sy ny Fampandrosoana ny ambanivohitra; Minisiteran’ny Rano. Ireo mpamatsy vola nanatrika dia nahitana: ny Helmsley Charitable Trust; ny MacArthur Foundation; USAID Madagascar; UNFPA Madagascar.
- Ny ONG nanatrika dia: Conservation International (CI), World Wide Fund for Nature (WWF), Wildlife Conservation Society (WCS), Durrell Wildlife Conservation Trust, Duke Lemur Center, Missouri Botanical Gardens, Azafady, Marie Stopes Madagascar (MSM) ary Population. Services International (PSI).
I Madagasikara dia toerana mafana maneran-tany momba ny zavamananaina, ary ny 80 isan-jaton'ny zavamaniry sy biby ao aminy dia tsy hita na aiza na aiza eto ambonin'ny tany. Na dia eo aza ny hareny ara-tontolo iainana, ny 92 isan-jaton'ny mponina ao aminy dia miaina amin'ny latsaky ny $2 isan'andro, ary voasokajy ho anisan'ny firenena telo voalohany indrindra amin'ny fiovaovan'ny toetr'andro. Efa hatramin'ny antsasaky ny ala 'voalohany' mora fantatra indrindra ao amin'ny nosy no niova ho rakotry ny tany hafa nanomboka tamin'ny 1950, ary saika ny roa ampahatelon'ny mponina no tratran'ny tsy fanjarian-tsakafo. Vehivavy maherin'ny 750,000 no tsy mahafeno ny filan'ny fandrindram-pianakaviana, ary vinavinaina ho avo roa heny ny isan'ny mponina ao amin'ny nosy eo anelanelan'ny taona 2040.
Fikambanana mpiaro ny tontolo iainana an-dranomasina ny Blue Ventures izay manaiky ny fifandraisana misy eo amin'ny fahasalamana ratsy, ny filàna fandrindram-pianakaviana tsy voavaly, ny tsy fitoviana eo amin'ny lahy sy ny vavy, ny tsy fanjarian-tsakafo ary ny fahasimban'ny tontolo iainana. Ho setrin'ireo fanamby mifamatotra ireo, dia namorona fandaharan'asa PHE nahazo loka izy ireo izay mampifangaro ny serivisy momba ny fahasalamana ara-pananahana amin'ny fiarovana ny tontolo iainana an-dranomasina, ny jono maharitra ary ny hetsika fivelomana amorontsiraka eto Madagasikara.
Sehatra iray iraisan'ny fikambanana Malagasy sy fikambanana tsy miankina amin'ny fanjakana miasa amin'ny fandaharan'asa PHE mitambatra eto Madagasikara ny Voahary Salama . Miasa manerana ny firenena ireo mpikambana ao aminy amin'ny hetsika manomboka amin'ny rano sy fanadiovana ka hatramin'ny sakafo, fanabeazana ary fiarovana ny tontolo iainana. Miara-miasa akaiky amin'ireo mpiara-miombon'antoka amin'ny governemanta ihany koa i Voahary Salama mba hampiroboroboana ny fampidirana ity fomba fiasa feno ity ao anatin'ny politika nasionaly.





