Eo am-pelatanan'ireo mpitarika ny fiarovana ny tontolo iainana manerana ny kaontinanta ny hoavin'ny ranomasimbe Afrikana. Izany no vina naroso nandritra ny fivoriana mivantana voalohany niarahan'ireo mpitarika ny fiarovana ny tontolo iainana an-dranomasina miisa 17 avy any Comores, Kenya, Mozambika, Tanzania ary Somalia momba ny Programa Fitarihana ny Fiarovana ny Ranomasina Afrikana (AMCLP) tao amin'ny tanàna amorontsirak'i Diani any Kenya tamin'ny volana Mey.
Nanomboka ity fandaharan'asa mpanafaingana misy fiantraikany goavana ity izahay tamin'ny taona 2020 mba hampivondronana ireo mpitarika avy amin'ireo fikambanana mpiaro ny tontolo iainana an-dranomasina mavitrika indrindra any Afrika ary hanamafy orina ny tambajotran'ireo mpanao fiovana an-dranomasina izay manampy amin'ny fanarenana ny jono any amin'ny Ranomasimbe Indiana Andrefana.
"Ny fandaharan'asa fitarihana dia dia lavitra iray nahitana ny tena zava-misy," hoy i Patrick Kimani, talen'ny fikambanana mpiaro ny tontolo iainana an-dranomasina Kenyana COMRED.
"Afaka mahatakatra tsara kokoa ny tenako sy ny mpiara-miasa ary ny vondrom-piarahamonina aho izao ary mampiasa ny fahaiza-manao samihafa ananany amin'ny fanatanterahana ny asa fiarovana," hoy izy.
Nilaza ireo mpandray anjara hafa, toa an'i Fiona Moejes, izay mitantana ny Mawazo Institute , fa efa nahatsikaritra ny fomba nanatsaran'ilay fiofanana, izay natao an-tserasera teo aloha noho ny COVID-19, ny fahaizany miara-miasa.
“Namory ny hevitry ny olona sy ny fomba famahana olana foana aho. Ity programa ity dia manampy ahy hampiasa ireo hery ireo mba ho lasa mpitarika tsara kokoa, ”hoy izy.
Ny fampitomboana ny fandraisana anjaran'ny vondrom-piarahamonina sy eo an-toerana amin'ny fiarovana ny ranomasina sy ny morontsiraka dia zava-dehibe amin'ny fiatrehana ny fiovaovan'ny toetr'andro sy ny olan'ny fanjarian-tsakafo, ary ireo fikambanana eo an-toerana mahay no tsara indrindra hamaly.
"Ny tambajotran'ny mpitarika an-dranomasina dia mamorona sehatra iray hanehoana ny ahiahin'ireo vondrom-piarahamonina sy hiarovana izany," hoy i Justin Beswick, mpitantana ny fandaharan'asa ao amin'ny fikambanana mpiaro ny tontolo iainana an-dranomasina Kenyana Bahari Hai.
Tianay koa ny hanampy ireo mpitarika Afrikana hisolo tena ny zo sy ny andraikitry ny firenena sy ny vondrom-piarahamonina amorontsiraka tohanany amin'ny fitantanana ny jono sy ny fiarovana ny zavamananaina an-dranomasina eo amin'ny sehatra iraisam-pirenena.
"Amin'ity taona ity, i Afrika no handray ny Fifanarahana momba ny Fiovan'ny Toetrandro (UNFCCC) voalohany indrindra ao amin'ny COP27 any Sharm el-Sheikh , Ejipta. Tena zava-dehibe ny famantarana sy fanamafisana ny fahaizan'ireo mpitarika ny fiarovana ny ranomasina any Afrika sy ny famoronana ity tambajotra ity," hoy i Randall Mabwa, Manampahefana misahana ny Fifandraisana isam-paritra ao amin'ny Blue Ventures any Afrika Atsinanana.
“Eo amin'ny sehatra iraisam-pirenena, ny sasany amin'ireo olana maika indrindra amin'ny fandaharam-potoana dia hisy fiantraikany indrindra amin'ny vondrom-piarahamonina Afrikana. Na izany aza, ireo vondrom-piarahamonina ireo dia tsy voasolo tena ara-dalàna sy voahilikilika ao amin'ireo sehatra ireo. Amin'ny fanamafisana ny fahaizan'ny mpitondra any Afrika, manampy amin'ny fanamafisana ny feon'ny olona tsy nomena seza eo amin'ny latabatra fandraisana fanapahan-kevitra izahay, ”hoy i Mabwa.
Tianay ny hanitatra ity fandaharan'asa fitarihana ity any amin'ny faritra hafa mba hamoronana hetsika manerantany ho an'ireo mpitarika ny fiarovana ny tontolo iainana izay mitarika ho amin'ny firoboroboan'ny mpanjono sy ny ranomasina . Efa nanomboka niasa tany Afrika Andrefana izahay mba hamantarana ireo mpiara-miombon'antoka mety ho avy ary tsy ho ela dia hanomboka fanentanana fiarovana an'i Afrika Andrefana mba hiarovana ny jono artifisialy maharitra, izay manome asa, fidiram-bola ary sakafo ho an'ny vondrom-piarahamonina eo an-toerana amin'ny fiantraikan'ny andian-tsambo indostrialy lavitra any amin'ny rano Afrikana.
