Faly izahay mandray anjara amin'ny fanohanana ireo fikambanana mpiaro ny tontolo iainana ao Somaliland amin'ny fananganana ny Faritra Arovana An-dranomasina (MPA) voalohany tarihin'ny vondrom-piarahamonina ao amin'ny distrikan'i Zeila.
Nizara ny zavatra niainanay tamin'ny famolavolana hetsika tarihin'ny vondrom-piarahamonina ireo mpiara-miasa aminay any Kenya sy Tanzania nandritra ny atrikasa mpiara-miasa tao Hargeisa tamin'ny volana martsa izay nokarakarain'ny fikambanana mpiaro ny tontolo iainana Secure Fisheries.
"Ny famoronana MPA ao amin'ny distrikan'i Zeila dia hanampy amin'ny fiarovana ny toeram-ponenan'ny ranomasina sy ny zavamananaina voajanahary, ka hampiadana ny fihenan'ny tahirin-trondro," hoy i Mohamed Mohamud Abdullahi, Tale Jeneralin'ny Tetikasa ambony ao amin'ny Secure Fisheries.
Nasaina nanolotra ny asanay tamin'ireo solontenan'ny fikambanana vao natsangana ho an'ny fiaraha-mitantana Zeila, ireo minisiteran'ny governemanta, ireo ONG, ireo masoivohon'ny Firenena Mikambana ary ny sehatra tsy miankina izahay taorian'ny fifanakalozan-kevitra mitohy tamin'ny Secure Fisheries, izay nandraisan'ny mpiasan'ny Hargeisa anjara tamin'ny fitsidihana fianarana manan-tantara tany amin'ny morontsirak'i Kenya tamin'ny volana Desambra. Ny fifanakalozana, izay nokarakaraina niaraka tamin'ireo mpiara-miombon'antoka aminay COMRED sy Maliasili , dia nahitana andiana famelabelarana momba ny fitantanana ny jono any amin'ny firenena sy faritra samihafa, narahin'ny fitsidihana ireo faritra an-dranomasina tantanin'ny eo an-toerana sy ireo tetikasa fivelomana hafa.
"Ny fifanakalozam-pianarana BV sy ny fitsidihana ny tetikasa fiarovana tantanin'ny vondrom-piarahamonina any Kenya dia nanampy anay tamin'ny fanamorana ny fifanakalozan-kevitra momba ny MPA eo amin'ny sehatry ny vondrom-piarahamonina Somaliland sy ny fizarana traikefa azo ampiharina," hoy i Abdullahi.
Ny vondrom-piarahamonina ao Zeila, distrikan'ny seranan-tsambo ao Somaliland manamorona an'i Djibouti, manjono avy any amin'ny Hoalan'i Aden ary mivarotra ny hazan'izy ireo eo an-toerana sy any Djibouti ary Yemen. Te hanarina sy hitandro ny fanjonoana izy ireo rehefa nahita ny fitotongan’ny tahirin-trondro, izay heveriny fa vokatry ny fanjonoana tafahoatra.
“Elaela kokoa ny mpanjono vao mahazo trondro mitovy habe ary heverin’ny olona fa tsy manankarena intsony ny toerana fanjonoana. Mila angon-drakitra izahay hamaritana ny antony mahatonga ny fihenan'ny haza”, hoy i Agatha Ogada, mpandrindra ny fanohanana ny mpiara-miasa amin'ny Blue Ventures.
Ny atrikasa Hargeisa dia nifantoka tamin'ny zavatra mampandeha ny fiaraha-mitantana, sy ny fomba hitantanan'ny vondrom-piarahamonina mpanjono sy hahazo tombony amin'ny faritra arovana. Faly ny ekipanay nahita ny fandraisan'anjaran'ireo vondrom-piarahamonina teo amin'ny fizotry ny drafitra ary nahafantatra momba ny faniriana hampiditra ny fanangonana angon-drakitra, ny fahalalana nentim-paharazana ary ny fahaiza-manao eo an-toerana amin'ny fananganana ho avy ny faritra arovana.
"Rehefa mandinika ny fiaraha-miasa izahay, dia mianatra fa tsy mitovy ny vondrom-piarahamonina, ary ny fomba fitantanana miara-miasa dia tsy maintsy mifanaraka amin'ny toe-javatra iainana," hoy i Ogada.
Nanamafy ny fahatakarany momba ny fitantanana ny jono any amin'ireo rafitra Somaliland ny ekipanay, izay mbola mampiasa fomba fiasa avy any ambony ka hatrany ambany, tsy tahaka ny any Kenya sy Tanzania. Faly izahay nahita ny fahavononan'ny governemanta, ny sehatry ny fandraharahana, ary ireo solontenan'ny ONG mpiaro ny tontolo iainana sy ny fahalianan'izy ireo amin'ny fananganana toeram-piarovana ny tontolo iainana tarihin'ny vondrom-piarahamonina. "Nanoro hevitra ny vondrom-piarahamonina ny nosy Filfil, izay inoan'izy ireo fa toerana tena ilaina amin'ny fiompiana sy ny fitomboan'ny karazam-biby, izay manome fahafahana fanampiny ho an'ny faritra mifanila aminy," hoy i Abdullahi.
“Mitaky fiaraha-miasa sy fiaraha-miasa matanjaka ny fanatanterahana ity faritra arovana tarihin'ny vondrom-piarahamonina ity ho fahombiazana. Miaraka amin'ny vondrom-piarahamonina eo an-toerana ao anatin'ity dingana ity, ary miaraka amin'ny fanohanana fanampiny avy amin'ny Secure Fisheries and Candlelight, mihevitra izahay fa ny Zeila MPA dia tsy maintsy hahomby, ”hoy i Ogada.
Mikasa ny fifanakalozam-pianarana hafa ho an'ny mpiara-miombon'antoka Somali izahay izao mba hitsidika an'i Madagasikara mba hijery sy handre avy amin'ireo vondrom-piarahamonina maro monina manodidina ny MPA efa notarihin'ny vondrom-piarahamonina.
“Faly izahay hianatra bebe kokoa momba ny fitsidihana fianarana ho avy eto Madagasikara”, hoy i Abdullahi.
Sary avy amin'ny: Secure Fisheries.
