Any Jomvu Kuu, vondrom-piarahamonina mpanjono any Kenya, mampiasa angon-drakitra momba ny jono ireo mpanjono mba hahatakarana izay mitranga ao amin'ny toeram-panjonoan'izy ireo sy hamolavolana izay hitranga manaraka.
Manerana an'i Afrika, ny fihenan'ny tahirin-trondro dia efa misy fiantraikany amin'ireo vondrom-piarahamonina mpanjono izay miankina amin'ny jono ara-pahasalamana. Ny tsindry amin'ny fanjonoana sy ny fomba fanjonoana tsy maharitra dia mandray anjara amin'ireo fihenana ireo, izay mandrahona ny fidiram-bola sy ny fandriampahalemana ara-tsakafo. Any Afrika Atsinanana, ny fanadihadiana dia mampiseho fa tombanana ho 70% amin'ny haran-dranomasina ao amin'ny faritra no nohazaina ambanin'ny ambaratonga maharitra.
Ao Jomvu Kuu, vondrom-piarahamonina mpanjono ao amin'ny tanànan'i Mombasa any Kenya, dia mifamatotra akaiky amin'ny fanjonoana ny fiainana. Ahitana mpanjono madinika izay mijinja makamba, foza ary trondro misy vombony ny vondrom-piarahamonina, ary koa mpivarotra sy mpanodina trondro izay miankina amin'ny jono isan'andro ho an'ny fivelomany. Manohana ny toekarena fanjonoana eo an-toerana ihany koa ny orinasa hafa, anisan'izany ny mpanao sambo sy ny mpanamboatra harato. Ho an'ny tokantrano maro, ny fanjonoana dia loharanom-bola sy sakafo manan-danja.
" Na dia tsy mpanjono aza ny rehetra ao amin'ity vondrom-piarahamonina ity, any amin'ny tokantrano maro, matetika ny mpanjono iray no mamelona fianakaviana misy olona fito na mihoatra ," hoy i Stephen Oluoch, mpitantana ny fandaharan'asa avy amin'ny mpiara-miombon'antoka eo an-toerana amin'ny Blue Ventures, Community Integrated Development Initiative, Kenya (CIDI).
Eo amin'ny lakandrano iray no misy ny toeram-panjonoana Jomvu Kuu ary fantatra amin'ny karazana makamba isan-karazany ao aminy, anisan'izany ny makamba fotsy, tigra, jumbo ary mpanjakavavy. Na izany aza, ny fanjonoana an-taonany maro tao amin'io rano amorontsiraka io ihany, miaraka amin'ny fomba fanjonoana tsy maharitra, dia mametraka tsindry amin'ny jono, miaraka amin'ireo mpanjono mitatitra fa mihena ny habetsahan'ny trondro azony sy ny haben'izy ireo.
“ Eto no toerana alehanay rehetra manjono isan'andro, satria tsy dia arifomba loatra ny fitaovana fanjonoanay mba hahafahana miditra an-dranomasina ”, hoy i Msoma Kombo, mpanjono makamba.
Raha nieritreritra ireo fiovana hitany i Samuel Kairu, mpivarotra trondro, dia nilaza hoe: “Dimy taona lasa izay, naka makamba teo anelanelan'ny 30 kilao sy 100 kilao isan'andro aho teny an-tsena. Amin'izao fotoana izao, ny avo indrindra azoko dia eo anelanelan'ny 5 kilao sy 10 kilao.”
Nisy fiantraikany tamin'ny fidiram-bolan'ny mponina ny fihenan'ny fanjonoana makamba ary famantarana ny fiovana mivelatra kokoa eo amin'ny sehatry ny jono izany.
“ Mahazo trondro izay tsy azo amidy eny an-tsena na hohanina ao an-trano izahay izao,” hoy ny fanazavan’i Kairu. “Kely loatra izy ireo. ”
Tamin'ny faran'ny taona lasa, nanomboka niara-niasa tamin'ny CIDI ny Jomvu Kuu Beach Management Unit (BMU) mba hanamafisana ny fitantanana ny jono amin'ny alàlan'ny fanaraha-maso ny jono tarihin'ny vondrom-piarahamonina. Taorian'ny telo volana monja nanangonana angon-drakitra momba ny jono, nanomboka tamin'ny Janoary ka hatramin'ny Martsa 2026, dia nanao fivoriana fanehoan-kevitra ny vondrom-piarahamonina mba handinihana sy hanamarinana ny zavatra hita.
Nampiseho ampahany betsaka amin'ny trondro tanora tao amin'ny jono ny angon-drakitra, izay niteraka fifanakalozan-kevitra teo amin'ny vondrom-piarahamonina momba ny fepetra fitantanana hanatsarana ny jono.
" Avy amin'ny angon-drakitra momba ny jono voangona, dia tsapanay fa mety ho potika ny toeram-panjonoantsika ihany ", hoy i Tima Mwinyi, iray amin'ireo mpanangona angon-drakitra ao amin'ny BMU.
Nasehon'ny fikarohana ihany koa fa na dia maro aza ireo mpanjono mampiasa fitaovana fanjonoana ara-dalàna, dia mbola misy ihany ny sasany mampiasa fomba fanjonoana tsy ara-dalàna sy manimba, anisan'izany ny harato moka sy ny fandrika amoron-dranomasina. Noho ny fahafantarana ny mety ho fiantraikany maharitra eo amin'ny loharanon-karenany sy ny fivelomany, dia nikarakara fivoriana fanaraha-maso ny vondrom-piarahamonina mba hiresahana ireo paikady fitantanana ny jono mety hitranga.
" Efa nisy fanangonana angon-drakitra momba ny jono tao amin'ny BMU-nay teo aloha. Na izany aza, tsy mbola nisy angon-drakitra naverina taminay mihitsy. Nasehon'ity fampiharana ity anay ny fiantraikan'ny asa ataonay amin'ny tahirin-trondro, " hoy i Hamisi Kahindi, filohan'ny BMU.
Nampiasa ny porofo voangona ireo mpikambana ao amin'ny BMU, ka namantatra hetsika laharam-pahamehana maromaro. Anisan'izany ny fampiroboroboana ny fampiasana fitaovana fanjonoana maharitra izay mikendry ny trondro efa lehibe, ny fampihenana ny fampiasana fomba fanjonoana manimba toy ny harato moka, ny fanentanana ny mpanjono momba ny fomba fanjonoana maharitra, ary ny fikarohana safidy toy ny fanakatonana ny jono ara-potoana na ny faritra tsy azo alaina mba hahafahan'ny tahiry miverina amin'ny laoniny.
Ny fanapahan-kevitra rehetra hampidirana fanakatonana ny jono dia mitaky fifanakalozan-kevitra lalina avy amin'ny vondrom-piarahamonina, ary koa fandinihana ireo fahafahana fivelomana hafa.
" Manararaotra ny traikefa any amin'ireo BMU mifanila aminay izahay mba hampahafantarana ny fifandraisana sy ny fandraisana anjara mahomby eo amin'ny fiarahamonina, tsy ao anatin'ny BMU ihany fa amin'ireo mpiara-monina aminay koa, raha toa ka manohana ny fanakatonana ara-potoana na ny faritra tsy azo andraisana olona ny fiarahamonina ," hoy i Kahindi.
Niaiky ihany koa ny BMU fa ilaina ny manamafy orina ny rafitra fitantanana azy. Nanolo-kevitra ny handinika sy hanavao ny lalàna efa lany andro ireo mpikambana mba handaminana ny fanjonoana tsy ara-dalàna amin'ny alàlan'ny fepetra toy ny fanaraha-maso ny fidiran'ireo mpanjono tsy voasoratra anarana, ny fanamafisana ny fampiharana ny lalàna, ary ny fampidirana fe-potoana mazava ho an'ny mpitarika mba hanamorana ny fifidianana tsy tapaka sy hanatsarana ny fandraisana andraikitra.
Noho ny fahafahana mahazo ny angon-drakitra sy ny fandraisana anjara mavitrika amin'ny fanangonana sy famerenana izany, dia mamadika izay nianarany ho hevitra hanatsarana ny jonony ireo mpikambana ao amin'ny vondrom-piarahamonina.
" Rehefa mahatakatra ny angon-drakitra ireo vondrom-piarahamonina, dia ho afaka hamantatra vahaolana tsara kokoa izy ireo izay hanampy amin'ny famerenana amin'ny laoniny ny tontolo iainana an-dranomasina misy azy ireo sy hanatsara ny jono amin'ny ho avy ," hoy i Oluoch.
Ho an'ny Jomvu Kuu, vao fiandohana ihany ity. Ao anatin'ny volana ho avy, ny vondrom-piarahamonina dia hanao sarintany ifarimbonana mba hamantarana ireo toerana fanjonoana sy ireo faritra mety ho fanakatonana ny jono na faritra tsy azo andraisana trondro, hanao fivoriana fanentanana mba hampiroboroboana ny fomba fanjonoana maharitra, hampiditra ireo mpikambana ao amin'ny vondrom-piarahamonina sy ireo BMU manodidina amin'ny fifanakalozan-kevitra mba hananganana marimaritra iraisana momba ny fanakatonana ny jono, ary handinika ireo fandaharan'asa fifanakalozana fitaovana mba hampitsaharana tsikelikely ny fomba fanjonoana manimba.
Amin'ny alàlan'ny fampiharana ny porofo, ny Jomvu Kuu BMU dia mametraka ny fototra ho an'ny jono salama kokoa, fivelomana tsara kokoa ary tontolo iainana amorontsiraka mahatanty kokoa ho an'ny olona sy ny ranomasina.
