Niara-niasa tamin'ny Fikambanana Iraisam-pirenena Momba ny Sakafo sy ny Fambolena ( FAO ) ny Blue Ventures niaraka tamin'ireo vondrom-piarahamonina amorontsiraka ao Zanzibar mba hampitomboana ny asa fanjonoana sy fambolena ataon'izy ireo amin'ny alàlan'ny fanomezana fiofanana sy fanohanana ara-teknika amin'ny fiompiana zanga.
Lahatsoratra vaovao navoakan'ny FAO no mamaritra ny fiantraikan'ny fifanakalozana fianarana izay nitranga tamin'ny taon-dasa, izay nahafahan'ireo mpamboly ahidrano tao amin'ny nosy Unguja sy Pemba any Zanzibari, akaikin'ny morontsiraka atsinanan'i Tanzania nianatra bebe kokoa momba ny harena amorontsiraka mahasoa: trondro fasika (karazana izay fantatra kokoa amin'ny hoe kôkômbra an-dranomasina).
Ny trondro fasika ( Holothuria scabra ) dia karazana kôkômbra an-dranomasina tropikaly izay hita manamorona ny morontsiraka mivelatra avy any Afrika Atsinanana ka hatrany amin'ny morontsirak'i Fidji. Karazana trondro tena betsaka izy io taloha, hita amin'ny hakitroky ny taonina isaky ny hektara ary fototry ny fiveloman'ny mpanjono amorontsiraka maro. Ity karazana ity koa dia iray amin'ireo kôkômbra an-dranomasina tropikaly sarobidy indrindra eran-tany. Noho ny fangatahana tsy mety afa-po - indrindra any Azia Atsinanana, izay heverina ho sakafo matsiro ary hita fa manana lanja ara-pitsaboana ho toy ny fanamafisana ny hery fiarovana bioactive - dia betsaka loatra ny trondro fasika nohazaina manerana ny ankamaroan'ny faritra misy azy manerantany.
Satria nihena ny isan'ny bibidia, dia lasa mety hahazoam-bola ho an'ireo vondrom-piarahamonina amorontsiraka izay afaka, miaraka amin'ny fanohanana tsara, ny fiompiana trondro fasika miaraka amin'ny sarany fikojakojana tsy dia lafo loatra. Amin’ny alalan’ny fampivelarana ny teknika fambolena efa misy, sy ny fianarana avy amin’ny traikefa ananantsika eto Madagasikara, dia misy ny fahafahan’ireo vondrom-piarahamonina amoron-tsiraka hanitarana ny asa fivelomany sy hahazoana fidiram-bola maharitra avy amin’io karazam-biby sarobidy io.
Mihoatra noho ny vidiny eny an-tsena anefa ny tombontsoa azo avy amin’ny kôkômbra. Ny fahatakarana ara-tsiansa vao haingana momba ny anjara asan'ny kôkômbra an-dranomasina ao anatin'ny tontolo iainana amorontsiraka dia manasongadina ny loza ateraky ny fahaverezan'ity karazana ity ka ho lany tamingana. Izy ireo dia injeniera momba ny tontolo iainana tena ilaina amin'ny fitohizan'ny fahasalaman'ny ahi-maitso sy ny haran-dranomasina - faritra manan-danja amin'ny fahasamihafan'ny zavamananaina sy ny fizahan-tany ara-tontolo iainana.
Miaraka amin'ny vondrom-piarahamonina 25,000 eo ho eo amin'ny mpamboly ahi-dratsy, ny 80% amin'izy ireo dia vehivavy, efa miasa ao Zanzibar, ny fiofanana nomen'ny FAO sy Blue Ventures dia nanome fahafahana hanitarana ny fivelomany mifototra amin'ny fiompiana trondro efa misy, izay mety hanome fidiram-bola vaovao maharitra ho an'ny fiaraha-monina amorontsiraka.
Matetika ny mpamboly ahi-dratsy no manao ny tsara indrindra ho an'ny mpamboly kôkômbra - efa mandany ny fotoanany any an-dranomasina izy ireo, mahafantatra ny onjan-drano sy ny onja, zatra miara-miasa amin'ny mpiara-miombon'antoka ara-barotra ary efa mahafantatra ny hasarobidin'ireo biby ireo. Tany Zanzibar, efa nanangona ny kôkômbra tsindraindray ireo tantsaha nandritra ny asa fiompiana ahi-maitso.
Ny fifanakalozam-pianarana dia namaly fanontaniana maro nananan'ireo mpanjono amoron-dranomasina momba ny kôkômbra - ny biolojiany sy ny toeram-ponenany, ny antony tena ilàna azy, ary ny fomba fikarakarana sy fivarotana azy ireo hahazoana tombony lehibe indrindra. Nahitana singa azo ampiharina ihany koa ny atrikasa: torolalana momba ny fikarakarana sy ny acclimatization, ny fomba hamoronana faritra arovana, ary ny fanaraha-maso ny tahiry.
Ireo fahafahana vaovao amin'ny fiompiana anaty rano , izay ambolena miaraka amin'ireo vondrona mpamboly ahidrano ao Unguja sy Pemba, dia ahafahan'ireo vondrom-piarahamonina ireo mamboly kôkômbra kely tanora ao anaty vala azo antoka mandra-pahatongan'izy ireo amin'ny haben'ny tsena izay tena sarobidy indrindra. Ho setrin'izany, izany dia mampiroborobo ny toekarena eo an-toerana ary ahafahan'ireo tantsaha mitazona fidiram-bola marin-toerana kokoa ho an'ny fianakaviany.
Nandritra ny folo taona mahery , ny Blue Ventures dia nampivelatra ny fiompiana anaty rano niaraka tamin'ny fanampian'ireo mpiara-miombon'antoka aminay ao amin'ny Indian Ocean Trepang sy Ocean-Farmers ho toy ny fivelomana hafa ho an'ireo vondrom-piarahamonina mpanjono amorontsiraka eto Madagasikara, ary hanohy hizara ireo lesona nianaranay amin'ireo vondrom-piarahamonina amorontsiraka hafa manerana ny Ranomasimbe Indiana Andrefana sy any ivelany izahay.
Mifandraisa amin'ireo mpamboly kôkômbra sy ahidrano eto Madagasikara ao amin'ny mombamomba anay momba ny fiompiana anaty rano na vakio ny sasany amin'ireo bilaoginay momba ny fiompiana anaty rano.
Misaotra ny mpamatsy vola anay Norges Vel - The Royal Norwegian Society for Development - noho ny fanohanan'izy ireo nandritra ny folo taona farany tamin'ny fandaharan'asa momba ny fambolena.
Nandray soa avy amin'ny fanohanan'ny Prince Albert II of Monaco Foundation www.fpa2.org , niara-niasa tamin'ny Oniversiten'i Edinburgh ihany koa ny Blue Ventures.
