Antananarivo, Madagascar – Nanome fiarovana vonjimaika ho an'ny vondronosy Barren Islands ny governemantan'i Madagasikara, ka namorona ny faritra arovana an-dranomasina lehibe indrindra tantanin'ny vondrom-piarahamonina eto amin'ny Ranomasimbe Indianina.
Vao haingana no nanamafy izany fanapahan-kevitra izany ny fanoloran-tenan’ny filoha Rajaonarimampianina hampitombo avo telo heny ny velaran’ny faritra arovana an-dranomasina eto amin’ny firenena amin’ny taona 2020, nambara tamin’ny fiandohan’ity volana ity tao amin’ny Kongresin’ny valan-javaboary maneran-tany tany Sydney, Aostralia.
Ny vondronosy Barren Isles, fonenan'ny sasany amin'ireo haran-dranomasina mahasalama indrindra any amin'ny faritra andrefan'ny Ranomasimbe Indiana, dia nomena fiarovana ara-dalàna nandritra ny roa taona voalohany, mandrara ny fanjonoana indostrialy amin'ny morontsiraka sy ranomasina efa ho 4,300 2 km² , ary mametraka ny fitantanana ny jono ho eo am-pelatanan'ny vondrom-piarahamonina eo an-toerana. Ity hetsika ity dia mahatonga ity vondronosy miavaka ity ho faritra arovana lehibe indrindra eto Madagasikara na an-tanety na an-dranomasina.
Any amin'ny morontsiraka andrefan'i Madagasikara, ireo nosy haran-dranomasina sivy ao amin'ny vondronosy dia fonenan'ny tontolo iainana an-dranomasina manankarena misy zavamananaina miavaka. Ahitana karazana sokatra dimy atahorana ho lany tamingana sy voron-dranomasina maro, antsantsa, feso ary trozona ary trondro be dia be sy isan-karazany ilay faritra arovana vaovao. Ny ranony dia manohana ny jono mahazatra mahazatra izay manan-danja lehibe ho an'ny mpanjono eo an-toerana.
"Handray soa avy amin'ity sata voaaro ity ireo mpanjono nentim-paharazana eto. Tandindonin-doza ho lany ny harena an-dranomasina ananantsika, ary mila mamorona tahiry isika mba hiantohana ny vokatra azony amin'ny ho avy." - Filohan'ny tanànan'ny mpanjono Ampasimandroro, akaikin'i Maintirano
Ny sata vaovao voaaro dia manohana ny zon'ny jono eo an-toerana amin'ny fandrarana ny jono indostrialy, ary ny fanakanana ny orinasa mpitrandraka mineraly tsy hahazo fahazoan-dàlana vaovao. Fiarovana an-dranomasina maharitra manodidina ny nosy Nosy Mboro koa no miaro ny sasany amin'ireo haran-dranomasina salama indrindra ao amin'ny vondronosy amin'ny asa fanjonoana rehetra.
Nifanarahana ny famariparitana ny faritra arovana nandritra ny fifampidinihana lalina teo amin'ireo vondrom-piarahamonina amorontsiraka sy ny solontenan'ny indostrian'ny fanondranana makamba sy ny fiompiana trondro. Tao anatin'ny fifanarahana manan-danja iray, ny solontenan'ny indostria dia nanaiky ny hametraka toeram-panjonoana mamokatra ao anatin'ny faritra arovana ho an'ny mpanjono nentim-paharazana irery ihany, ary tsy mahazo alalana amin'ny fanondranana.
“Ny Fikambanan'ny Mpamboly sy Mpanjono Makamba eto Madagasikara (GAPCM) dia manolo-tena hiara-hiasa amin'ireo mpanjono nentim-paharazana ao amin'ny faritr'i Melaky. Niara-niasa izahay ho an'ny famaritana ny faritra arovana, ary ny fanarenana ny tahirin-trondro sy ny harena an-dranomasina dia mitaky ny fandraisan'anjaran'ny rehetra.” – Andriamatoa Ralison, Sekretera Jeneralin'ny GAPCM
Ny faritra arovana dia miavaka tsy noho ny habeny sy ny fahasamihafan'ny zavamananaina ihany, fa koa ho an'ny mpisava lalana ny fomba fiasa mifototra amin'ny zo amin'ny fitantanana ny vondrom-piarahamonina ao anatin'ny hetsika fiarovana manan-danja manerantany. Lalàna eo an-toerana noforonin'ny vondrom-piarahamonina mpanjono no fototry ny lalàna amin'ity faritra arovana ity; novolavolaina sy nampiharin'ny mpikambana ao amin'ny vondrom-piarahamonina, ny lalàna dia miaro ny zon'ny mpanjono nentim-paharazana amin'ny harena iankinan'ny fivelomany.
“Natao laharam-pahamehana ny fiarovana ny harena an-dranomasina, satria mifanaraka amin'ny politika ankapoben'ny fanjakana momba ny sehatry ny jono izany. Azo antoka fa mandray anjara amin'ny fanavaozana ny tahirin-trondro sy ny fanatsarana ny fidiram-bolan'ny mpanjono eo an-toerana ny fananganana ity faritra arovana an-dranomasina ity.” – Andriamatoa Ahmad, Minisitry ny Harena an-dranomasina sy ny Jono
Mijery ohatra mahomby amin'ny faritra an-dranomasina tantanin'ny eo an-toerana izahay, izay reharehan'i Madagasikara ho mpisava lalana ao amin'ny faritra andrefan'ny Ranomasimbe Indiana. Amin'ity maodely ity, manana porofo izahay fa ny faritra arovana dia tsy vitan'ny hoe mahasoa ny zavamananaina ihany fa koa ny vondrom-piarahamonina eo an-toerana, amin'ny alàlan'ny fiantohana ny fandriampahalemana ara-tsakafo, ny fitondrana fidiram-bola fanampiny ilaina ho an'ny mpanjono eo an-toerana ary koa amin'ny alàlan'ny fanomezana hery azy ireo ho mpamorona ny hoaviny manokana. Ity maodely ity dia nampiroborobo ny fipoiran'ny mpitarika avy amin'ny vahoaka. Mila ireo mpitarika ireo isika mba hanangana ny hoavintsika.” – Ny Haja Andriamatoa Hery Rajaonarimampianina, Filohan'i Madagasikara – lahateny tao amin'ny Kongresin'ny Valan-javaboary Manerantany tamin'ny Novambra 2014
-
Fanamarihan'ny mpandrindra:
Fanambarana an-gazety niarahana tamin’ny minisiteran’ny Tontolo iainana, ny ekolojia ary ny ala ary ny minisiteran’ny Harena an-dranomasina sy ny jono.
– Ny Faritra Arovana An-dranomasina ao amin'ny Nosy Barren dia anisan'ny Rafitra Faritra Arovana eto Madagasikara, izay tantanan'ny Ministeran'ny Tontolo Iainana, ny Ekolojia ary ny Ala mifanaraka amin'ny fanoloran-tenan'i Durban Vision natao nandritra ny Kongresin'ny Valan-javaboary Manerantany tamin'ny taona 2003. Ity rafitra ity dia ahitana sokajy vaovao amin'ny Faritra Arovana (indrindra ny sokajy V sy VI) araka ny fanasokajiana IUCN, ary manohana ihany koa ny karazana fitantanana hafa toy ny fitantanana iraisana sy ny fitantanana ny vondrom-piarahamonina.
– Ny Minisiteran'ny Harena An-dranomasina sy ny Jono no tompon'andraikitra amin'ny faritra arovana an-dranomasina, miaraka amin'ny Minisiteran'ny Tontolo Iainana, ny Ekolojia ary ny Ala.
– Fikambanana mpiaro ny tontolo iainana an-dranomasina nahazo loka ny Blue Ventures izay manohana ny fampandrosoana ny faritra arovana an-dranomasina ao Barren Isles miaraka amin'ireo vondrom-piarahamonina eo an-toerana.
– Ity hetsika ity dia tohanan'ny Darwin Initiative sy ny John D. & Catherine T. MacArthur Foundation amim - pahalalahan - tanana.
Raha mila fanazavana fanampiny dia mifandraisa amin'ny: Ny Aina Andrianarivelo – [mailaka voaaro]
